İzmirin İşgali Savaşı ve Sonuçları
15 Mayıs 2024 Çarşamba

İzmirin İşgali Savaşı ve Sonuçları

İzmirin işgali, 1. Dünya Savaşı'ndan sonra Paris'teki uluslararası barış konferansı sonrasında İzmir şehrinin 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunanistan Krallığı tarafından işgal edilmesiyle başlayan, 9 Eylül 1922 tarihinde Türk ordusunun şehre girmesine kadar devam eden işgaldir. İtilaf devletlerinin izniyle gerçekleştirilen işgali, Yunan Yüksek Komiseri Aristidis Stergiadis komuta etmiştir. Osmanlı İmparatorluğu ve Yunan Krallığı arasında 1. Dünya Savaş'ı sırasında bir askeri çatışma olmamasına rağmen, işgalin yapılması İtilaf Devletleri arasında tartışma yaratmıştır. Buna izin veren İtilaf Devletlerinin gerçek amacı, İtalyanların Anadolu'da olan toprak kazancını dengelemektir. İtalya, Fransa ve Birleşil Krallık arasında 26 Nisan 1917 tarihinde yapılan St Jean de Maurienne antlaşması, İzmir'in Yunan işgali nedeniyle uygulanamamıştır. Yunanlılar bu eylemi Kurtuluş Savaşımızda Türk İtalya Ulusal Hareketinde yakınlaşmaya sebep olmuştur. İşgal sırasında İzmir şehriyle birlikte Ayvalık, aralarındaki sahil şeridi, Selçuk ve Belkahve'ye kadar olan alan ve Çeşme Yarımadası 'da işgal edilmiştir. 1920 yılında Yunanlılar İzmir'den hareket edip Bursa, Kütahya, Eskişehir ve Afyon dahil olmak üzere Batı Anadolu'da büyük bir bölgeyi işgal etmiştir.


İzmir'in işgal kararının alınması ve uygulanması


İzmir'in işgal edilme kararı Şubat 1919 tarihinde Yunanistan başbakanı Venizelos'un teklifiyle, İngiltere başbakanı Lloyd George tarafından söyleniştir. Bu öneriye ABD başkanı Wilson ilk başta karşı çıksa da 25 Mart olayının sonrasında bu tutumunu yumuşatmıştır. 7 Mayıs 1919 tarihinde ABD, İngiltere, Fransa Yunan donanmasının şehre gönderilmesini kabul ettiler. Alınan karar 15 Mayıs'ta uygulanarak, İzmir işgal edilmiştir.

Yunan işgali barış antlaşması imzalanana kadar devam edecek bir güvenlik tedbiri olarak sunulmuş, İzmir Yunanistan'a ilhak edilmemiş, sadece Yunan askeri kontrolünde bir Türk vali yönetiminde olmuştur. 10 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Sevr Antlaşması gereğince, İzmir şehri ve Ayvalık 5 yıl süreyle Yunan işgalinde ve Osmanlı egemenliğinde kalacak, bu süreç sonunda hangi devletin yönetimine katılacağı halk oylamasıyla belirlenecekti. Türk ve dünya kamuoyunda İzmir şehrinin işgal edilmesi, Türk ulusuna yapılan bir hakaret ve Yunan halkına yönelik bir hareket olarak değerlendirilmiştir.


İzmir'in işgali neden olur?


İşgalin en önemli sebebi sahte raporla bölgede bulunan Rum sayısının Türk sayısından daha fazla olduğunun gösterilmesidir. Bu nedenle İzmir'in Yunanlılara verilmesine karar verilmiştir. ABD başkanı buna karşı çıksa da daha sonra bu kararı İtalyanların Akdeniz'e izinsiz asker çıkarma girişiminden sonra yumuşamıştır. İtalyanların Anadolu'ya sefer başlatmasından endişe ettiğinden, Yunanlıların İzmir üzerindeki hak iddialarına daha sıcak bakmıştır. Bu hareketin İtalyanları cezalandırmak olarak görmüştür. Rumlara yapılan zulüm hikayeleri karşısında, İzmir'in Yunanlılar tarafından işgal edilmesine onay vermiştir.


İzmir'in işgali


İşgalden önce 14 Mayıs günü İzmir istihkamları işgal edilmiştir. Karaburun ve Uzunada İngilizler tarafından, Urla ve Foça Fransızlar, Yenikale Yunanlılar tarafından işgal edilmiştir. 15 Mayıs 1919 günü İtilaf Devletleri donanmasıyla Yunan askerleri İzmir rıhtımına çıkmıştır. İzmir'de bunlara karşı koyabilecek askeri birlik sayısı sadece 200 kişiden oluşuyordu. Birliklerin başındaki Ali Nadir Paşa Yunanlılara karşı konulmamasını, silahların İtilaf devletlerine teslim edilmesini emretmiştir. Yunan askerleri İzmir'de bulunan Rumların sevinç gösterileriyle geçit töreni yapmış, askerlere ateş açan Hasan Tahsin bir Yunan askerine ateş açarak öldürmüş, daha sonra kendi Yunanlılar tarafından öldürülmüştür. Bu eylem tarihimizde Türk Kurtuluş Savaşını başlatan ilk kurşun olarak kabul edilir. Yunanlıların açtığı ateş Türk askerlerinin teslim olmasına kadar devam etmiştir. Askerlerimizi öldürülmüş, yaşasın Venizelos diye bağırmayanlar süngüleniyor, Ali Nadir Paşa tekmeleniyordu. Şehirde siviller öldürülüyor, tecavüze uğruyor ve her yer yağmalanıyordu. 15 Mayıs'ta İzmir'e ve çevresine 20.000 Yunan askeri çıkarılmıştır. 16 Mayıs'ta şehirdeki Rumlar köylere saldırıya başlamış, çok sayıda kişi öldürülmüş ve yağma edilmiştir. Urla'da Rumların yaptığı kuşatma püskürtülmüş, halk bir araya gelerek, 120 kişilik bir milis kuvveti oluşturmuştur. Bu Batı Anadolu'da gerçekleşen ilk Kuva-yi Milliye birliği olmuştur. Bu olay çevredeki milis kuvvetlerinin oluşturulmasına örnek olmuştur.

İzmirin İşgali Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Galiçya Cephesi Sonuçları

Galiçya Cephesi Sonuçları

2. Balkan Savaşı Sonuçları

2. Balkan Savaşı Sonuçları

TBMM nin Açılması

TBMM nin Açılması

Editörün Seçtiği

Kuvayi-milliye nedir?

Kuvayi-milliye nedir?

İlginizi Çekebilir

Kanal Cephesi

Kanal Cephesi

Hicaz Yemen Cephesi

Hicaz Yemen Cephesi

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Misaki Milli Nedir?

Misaki Milli Nedir?

Çanakkale Cephesi

Çanakkale Cephesi

Amiral Bristol Raporu Önemi ve Maddeleri

Amiral Bristol Raporu Önemi ve Maddeleri

Cumhuriyetin İlanı 29 Ekim 1923

Cumhuriyetin İlanı 29 Ekim 1923

İzmir İktisat Kongresi Kararları ve Maddeleri

İzmir İktisat Kongresi Kararları ve Maddeleri

Güncel

Reval Görüşmeleri ve Sonuçları

Reval Görüşmeleri ve Sonuçları

Güncel

Boğazlar Sorunu ve Yapılan Antlaşmalar

Boğazlar Sorunu ve Yapılan Antlaşmalar

Güncel

Misakı İktisadi Görüşmeleri ve Maddeleri

Misakı İktisadi Görüşmeleri ve Maddeleri

İzmir'in İşgali

İzmir'in İşgali

İtilaf Devletleri Hangileridir?

İtilaf Devletleri Hangileridir?

Tbmm Açılması Tarihi ve Önemi

Tbmm Açılması Tarihi ve Önemi

Moskova Antlaşması Maddeleri

Moskova Antlaşması Maddeleri

Büyük Taaruz Nedir?

Büyük Taaruz Nedir?

Sevr Antlaşması Maddeleri ve Sonuçları

Sevr Antlaşması Maddeleri ve Sonuçları

Kurtuluş Savaşı Nedenleri

Kurtuluş Savaşı Nedenleri

Doğu Cephesi Sonuçları

Doğu Cephesi Sonuçları

Romanya Cephesi

Romanya Cephesi

Manda ve Himaye Nedir?

Manda ve Himaye Nedir?

Trablusgarp Savaşı Sonuçları

Trablusgarp Savaşı Sonuçları

2. İnönü Savaşı

2. İnönü Savaşı

Çerkez Ethem İsyanı Sebepleri ve Sonuçları

Çerkez Ethem İsyanı Sebepleri ve Sonuçları

Havza Genelgesi Maddeleri

Havza Genelgesi Maddeleri

Alaşehir Kongresi Kararları

Alaşehir Kongresi Kararları

Latin Harflerinin Kabulü

Latin Harflerinin Kabulü

İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Tarihi

İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Tarihi

1. Balkan Savaşı Sonuçları

1. Balkan Savaşı Sonuçları

Erzurum Kongresi Kararları

Erzurum Kongresi Kararları

Balkan Savaşları Balkan Savaşı ve Sonuçları

Balkan Savaşları Balkan Savaşı ve Sonuçları

Maarif Kongresi 15-21 Temmuz 1921

Maarif Kongresi 15-21 Temmuz 1921

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6