Amasya Görüşmeleri Sonuçları ve Maddeleri
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Amasya Görüşmeleri Sonuçları ve Maddeleri

Amasya görüşmeleri; gerek Kurtuluş Savaşı'nın ve Anadolu'daki bağımsızlık mücadelesinin gerekse Türk tarihinin çok önemli bir noktasıdır. İtilaf Devletleri'ne karşı yerel bazda verilen mücadeleler Amasya görüşmeleri ve kongreler ile ulusal çapa taşınmıştır. Böylece daha disiplinli ve daha etkili bir mücadele imkânı doğmuştur. Tüm bu kongrelerin ve Amasya görüşmelerinin başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi; buralarda alınan teorik kararların aynen sahaya yansıtılması Mustafa Kemal Paşa, Bekir Sami Bey, Rauf Orbay ve dana nice Kurtuluş Savaşı kahramanı sayesinde olmuştur.

Bilindiği gibi Anadolu'da milli mücadeleye daha etkili bir şekilde devam etmek adına bir Heyet-i Temsiliye (Temsil Heyeti) oluşturulmuştur. Bu heyet; Anadolu'daki mücadelenin tüm hareketlerinden ve kararlarından sorumlu, dış kurumlarla görüşmeye yetkili bir heyetti. Dolayısıyla Amasya görüşmeleri de Temsil Heyeti tarafından gerçekleştirilmiş; İstanbul Hükümeti ile yapılan görüşmeler sonucunda bazı kararlar alınmıştır. Amasya görüşmelerine İstanbul Hükümeti adına Salih Paşa katılmıştır. Yani bir bakıma Amasya görüşmelerinin temel amacı; İStanbul Hükümeti ve Anadolu'daki Temsil Heyeti'nin yönetimde fiilen yarattığı ikiliği sonlandırmak ve İstanbul Hükümeti'ni mümkün olduğunca milli mücadeleye çekmektir. Bu amaçla yapılan yoğun müzakereler tam olarak 2 gün sürmüş (20-22 Ekim) ve görüşmeler sonunda, 22 Ekim 1919 günü Amasya görüşmeleri olarak anılan bildiri yayımlanmıştır.


Amasya görüşmelerinde alınan kararlar

  • Yabancı devletlere ve bu devletlerin tüccarlarına Türk sınırları içerisinde; Türk devletinin menfaatini ve geleceğini tehlikeye atılacak şekilde kapitülasyon ve ayrıcalıklar verilmesi kesinlikle reddedilmiştir.
  • İstanbul Hükümeti; Anadolu ve Rumeli başta olmak üzere tüm Osmanlı sınırları içerisindeki mücadeleyi hukuki sahada yürütmekte olan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni resmi bir kurum olarak tanımıştır. (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti; önceki kongrelerde alınan kararlar sonucu kurulmuştur, Temel amacı; milli mücadeleyi hukuki ve diplomatik alana taşımak, milli mücadelenin haklılığını bu yollarla kanıtlamaktır.)
  • Birinci Dünya Savaşı'ndan yenilgiyle ayrıldıktan sonra teslim şartlarını konuşmak üzere Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında yapılması planlanan görüşmeye Temsil Heyeti'nden de birkaç kişinin katılması kabul edilmiştir.
  • İstanbul'un İngiliz işgalinde olması, dolayısıyla pek de güvenli olmaması sebebiyle Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında toplanması uygun görülmüştür. (Amasya görüşmelerinin en kritik kararlarından biridir.)
  • Türk topraklarının hangi amaçla olursa olsun düşmana verilmesinin teklifinin bile yapılamayacağı; Türk toprağını düşmana terk etmek için hiçbir geçerli mazeret olamayacağı kabuk edilmiştir.

Amasya görüşmelerinde alınan kararların önemi

  • Amasya görüşmeleri sonucu meydana gelen en önemli durum; İstanbul Hükümeti'nin bir elçi göndermesi sonucu Temsil Heyeti'ni fillen tanımış olmasıdır. Resmen tanıması ise; birtakım olayların geçmesinden sonra, ileri yıllarda gerçekleşecektir. Yani Amasya görüşmelerinde Temsil Heyeti henüz resmi muhattap olmamıştır. Fakat kâğıt üstünde gözükmeyen bir şekilde sözünü geçirmeye başlamıştır.
  • Temsil Heyeti'nin tanınmamasına karşılık olarak; Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti resmen tanınmıştır. Böylece bu cemiyet; faaliyet alanını epey genişletme imkânı bulmuş ve milli mücadelenin propaganda kanadını da ilerleyen yıllarda başarıyla devam ettirmiştir.
  • Meclis-i Mebusan konusunda ise orta yol sağlanmış, meclisin açılması, fakat mutlaka İstanbul'da bulunması uygun görülmüştür. Yani Salih Paşa Amasya görüşmeleri sırasında Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında toplanmasını onaylasa da bu karar sonradan İstanbul Hükümeti tarafından yumuşatılmıştır. Fakat sonraki zamanlarda bu konudaki tutumun zararları fazlasıyla görülmüştür.
  • Amasya görüşmelerinin en iyi hamlesi ise; İstanbul Hükümeti'nin bundan sonraki hamlelerde Temsil Heyeti'ne danışmak durumunda kalması olmuştur.

Amasya Görüşmeleri Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Amasya Genelgesi Maddeleri

Amasya Genelgesi Maddeleri

Hicaz Yemen Cephesi

Hicaz Yemen Cephesi

Editörün Seçtiği

Romanya Cephesi

Romanya Cephesi

İlginizi Çekebilir

Kanal Cephesi

Kanal Cephesi

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Amasya Görüşmeleri Sonuçları ve Maddeleri

Amasya Görüşmeleri Sonuçları ve Maddeleri

Balkan Savaşları Balkan Savaşı ve Sonuçları

Balkan Savaşları Balkan Savaşı ve Sonuçları

İzmir İktisat Kongresi Kararları ve Maddeleri

İzmir İktisat Kongresi Kararları ve Maddeleri

Doğu Cephesi Sonuçları

Doğu Cephesi Sonuçları

Maarif Kongresi 15-21 Temmuz 1921

Maarif Kongresi 15-21 Temmuz 1921

Güncel

Ermeni Sorunu

Ermeni Sorunu

Güncel

Kurtuluş Savaşı Örgütlenme Dönemi

Kurtuluş Savaşı Örgütlenme Dönemi

Güncel

Şeyh Sait İsyanı Gerekçeleri ve Sonuçları

Şeyh Sait İsyanı Gerekçeleri ve Sonuçları

Amasya Tamimi Maddeleri ve Sonuçları

Amasya Tamimi Maddeleri ve Sonuçları

Alaşehir Kongresi Kararları

Alaşehir Kongresi Kararları

Sivas Kongresi

Sivas Kongresi

Galiçya Cephesi Sonuçları

Galiçya Cephesi Sonuçları

2. Balkan Savaşı Sonuçları

2. Balkan Savaşı Sonuçları

Kurtuluş Savaşı

Kurtuluş Savaşı

Ermeni Meselesi Sebepleri ve Sonuçları

Ermeni Meselesi Sebepleri ve Sonuçları

TBMM nin Açılması

TBMM nin Açılması

Tbmm Açılması Tarihi ve Önemi

Tbmm Açılması Tarihi ve Önemi

Gümrü Antlaşması Maddeleri

Gümrü Antlaşması Maddeleri

Suriye Filistin Cephesi

Suriye Filistin Cephesi

2. İnönü Savaşı

2. İnönü Savaşı

1921 Anayasası Kabulü ve Uygulanışı

1921 Anayasası Kabulü ve Uygulanışı

Atatürkün Samsuna Çıkışı

Atatürkün Samsuna Çıkışı

Kurtuluş Savaşı Öncesi Durum

Kurtuluş Savaşı Öncesi Durum

Zafer Bayramının Özellikleri

Zafer Bayramının Özellikleri

Paris Barış Konferansı ve Maddeleri

Paris Barış Konferansı ve Maddeleri

Güney Cephesi Sonuçları

Güney Cephesi Sonuçları

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6