Kurtuluş Savaşı Öncesi Durum
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Kurtuluş Savaşı Öncesi Durum

Osmanlı Devleti 'nin Birinci Dünya Savaşı'ndaki yenilgisini belirleyen Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) ile Anadolu ve Trakya her türlü işgale açık bir duruma geliyordu. Çünkü Mondros ateşkes hükümleri galip devletlere gerekli gördükleri her yeri işgal etme hakkı tanıyordu. Ülke işgale uğrarken Padişah için önemli olan; saltanatın, halifeliğin ve hanedanın selameti idi. Bu antlaşma çok ağır koşulları içerirken, İstanbul Hükümeti ileride yapılacak barış görüşmelerinde bu koşulları hafifletebileceğini umuyordu. Mondros Ateşkes antlaşmasının hemen ardından işgaller başladı. Bu antlaşmanın 7 inci maddesine göre, İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durumu bahane ederek istedikleri bölgeleri işgal edebileceklerdi. Boğazlar İngilizlerin kontrolüne geçti. İngilizler Çanakkale, Musul, Batum, Antep, Konya, Maraş, Samsun, Bilecik, Merzifon, Urla ve Kars'ı işgal ettiler. Fransızlar ise; Trakya'daki demiryolunun önemli istasyonlarını, Dörtyol, Mersin, Adana ve Afyon istasyonunu işgal ettiler. İngilizler tarafından işgal edilen, Güney Doğu'daki bazı iller daha sonradan Fransızlara terk edilmiştir. İtalyanlar ise Antalya, Kuşadası, Bodrum, Fethiye ve Marmaris'i işgal ettiler. Konya ve Akşehir'e de asker yolladılar. Mondros Mütarekesi'nin Doğu Anadolu'da 6 vilayetin Ermenilere bırakılacağına ilişkin maddesi Ermenileri harekete geçirdi.

Ermeniler kurdukları Alaylarla Doğu Anadolu'da yayılmaya ve bölgedeki Türklere zulüm ve baskı yapmaya başladılar. Kozan, Osmaniye, Mersin ve Adana'ya Fransızlarla birlikte Ermeni çetecileri de geldi. Yunanlılar kendilerine vaat edilen Ege Bölgesi'ni ele geçirmek üzere, İngiliz, Amerikan ve Fransız savaş gemilerinin koruması altında, 15 Mayıs 1919'da İzmir'i işgale başladılar. İzmir'in işgaline tepki olarak gazeteci Hasan Tahsin tarafından düşmana atılan ilk kurşun Kurtuluş Savaşımızın başlangıcı olmuştur. Daha sonra Yunanlılar 3 koldan Ege Bölgesi'ni işgale başladılar. Mondros ateşkes antlaşmasından sonra işgallerin başlamasına karşılık Padişah ve Osmanlı Hükümeti işgallere karşı ses çıkarmamışlar, orduyu geliştirip güçlendirmeye yönelmemişler, sadece kendi çıkarlarını düşünmüşler, çekingen ve korkak davranmışlar, ülkeyi içinde bulunduğu durumdan kurtarmak için hiçbir tedbir almamışlardır. Kurtuluş savaşımızda işgallere karşı ilk silahlı direniş Güneydoğu Anadolu'da Fransızlara karşı başlamışsa da ilk Kuvayı Milliye hareketi Batı Anadolu'da Yunanlılara karşı oluşturulmuştur. Yunan birliklerinin İzmir'i işgal etmesi ve Anadolu içlerine ilerlemeye başlamasına seyirci kalan Osmanlı Hükümeti'nden artık hiçbir şey beklenemezdi. Bu durum, Kuvayı Milliye'nin doğuşunu ve Milli Mücadele'nin başlamasını kolaylaştırıcı etkenler olmuştu. MUSTAFA KEMAL'İN SAMSUN'A ÇIKIŞI VE KONGRELER Gelişmeleri yakından takip eden Mustafa Kemal Paşa, Türk Halkının ulusal egemenliğe dayanan, kayıtsız ve şartsız olarak bağımsız, yeni bir Türk devleti kuracak güçte olduğunu inanıyordu. Padişahın ve İstanbul Hükümeti'nin teslimiyetçi tutumu karşısında kurtuluş yolunun Milli Mücadele olduğunu anlamıştı. Düşman işgallerine karşı bazı bölgelerde gösterilen direniş ve milli teşekküllerin kurulması da onu umutlandırmıştı.

Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya geçmek için bir fırsat aradığı sırada, Karadeniz'deki Pontus Rum çetelerinin bölgedeki Türklere karşı saldırıları artmıştı. İngiltere asayiş ve sükunun sağlanmaması durumunda bölgeyi işgal edeceğini bir nota ile İstanbul Hükümeti'ne bildirdi. Padişah bölgedeki güvenliğin sağlanması için Mustafa Kemal Paşa'yı 9. Ordu Müfettişliğine atamıştır. Güvendiği arkadaşlarını yanına alan Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. Bu tarih aynı zamanda Kurtuluş Savaşı'nın fiilen başladığı tarihtir.

Mustafa Kemal, askeri örgütlenmeyi sağlamak için Havza'dan Anadolu'daki tüm komutanlarla temasa geçmiştir. Komutanlara ve Valilere yayınladığı genelgelerle (Havza Genelgesi) halka felaketin büyüklüğünün anlatılmasını ve işgallere karşı da mitinglerin yapılmasını istemiştir. İlk miting 30 Mayıs 1919'da Havza'da yapılmıştır.

Kurtuluş Savaşı Öncesi Durum Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

TBMM nin Açılması

TBMM nin Açılması

Kanal Cephesi

Kanal Cephesi

Editörün Seçtiği

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Manda ve Himaye Nedir?

Manda ve Himaye Nedir?

Amasya Genelgesi Maddeleri

Amasya Genelgesi Maddeleri

Çanakkale Cephesi

Çanakkale Cephesi

Saltanatın Kaldırılması ve Cumhuriyetin İlan Edilmesi

Saltanatın Kaldırılması ve Cumhuriyetin İlan Edilmesi

İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Tarihi

İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Tarihi

Güncel

Londra Konferansı

Londra Konferansı

Güncel

Londra Antlaşması Maddeleri ve Sonuçları

Londra Antlaşması Maddeleri ve Sonuçları

Güncel

Sakarya Meydan Muharebesi

Sakarya Meydan Muharebesi

Havza Genelgesi Maddeleri

Havza Genelgesi Maddeleri

Misakı Milli Sınırları ve Kabul Edilişi

Misakı Milli Sınırları ve Kabul Edilişi

Kütahya Eskişehir Savaşı ve Sonuçları

Kütahya Eskişehir Savaşı ve Sonuçları

Kars Antlaşmasının Maddeleri

Kars Antlaşmasının Maddeleri

Çerkez Ethem İsyanı Sebepleri ve Sonuçları

Çerkez Ethem İsyanı Sebepleri ve Sonuçları

Kurtuluş Savaşı

Kurtuluş Savaşı

1. Dünya Savaşı Cepheleri ve Sonuçları

1. Dünya Savaşı Cepheleri ve Sonuçları

Amasya Tamimi Maddeleri ve Sonuçları

Amasya Tamimi Maddeleri ve Sonuçları

Lozan Barış Antlaşması ve Maddeleri

Lozan Barış Antlaşması ve Maddeleri

Zafer Bayramının Özellikleri

Zafer Bayramının Özellikleri

Misaki Milli Nedir?

Misaki Milli Nedir?

İzmir İktisat Kongresi Kararları ve Maddeleri

İzmir İktisat Kongresi Kararları ve Maddeleri

Gümrü Antlaşması Maddeleri

Gümrü Antlaşması Maddeleri

Balkan Antantı Maddeleri ve Karaları

Balkan Antantı Maddeleri ve Karaları

Latin Harflerinin Kabulü

Latin Harflerinin Kabulü

Batı Cephesi Sonuçları

Batı Cephesi Sonuçları

Balkan Devletleri Listesi

Balkan Devletleri Listesi

Sevr Antlaşması Maddeleri ve Sonuçları

Sevr Antlaşması Maddeleri ve Sonuçları

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6