Gümrü Antlaşması



Gümrü antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Kurtuluş Savaşı sırasında uluslararası alanda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ile imzalamış olduğu ilk antlaşmadır. 3 Aralık 1920 tarihinde imzalanan antlaşma sayesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni ve Misak-ı Milli'yi ilk tanıyan devlet Ermenistan olmuştur. Antlaşmayla Doğu cephesi kapanmış, buradaki askerler ve silahlar Ankara'ya gönderilmiştir. Aynı zamanda TBMM'nin siyasi ve askeri başarısı olarak kabul edilen bir antlaşmadır. 

Gümrü antlaşmasını hazırlayan etkenler nedir?

Mondros Ateşkes Antlaşmasının imzalanmasından sonra Osmanlı Devleti Brest Litovsk barış antlaşmasının açık hükümlerine rağmen, Kafkasya cephesinde bulunan birliklerini geriye çekmek zorunda kalmıştı. Ermeniler ise, Bolşevik rejiminden aldıkları destekle 1919 yılında Doğu Anadolu bölgesindeki bazı yerleri işgal altına almıştı. Bu esnada TBMM Bekir Sami Bey başkanlığındaki bir heyeti Moskova'ya göndermişti. Heyet TBMM ve Sovyetler arasında yapılacak antlaşma için, Brest Litovsk antlaşmasına istinaden bazı hususları belirlemiştir. 20 Ağustos 1920 tarihinde iki devlet arasında olumlu görüşmeler başlatılmıştır. Buna rağmen Sovyetler Kafkasya bölgesindeki TBMM hükümetine ait olan bazı bölgelerin Ermenistan'a verilmesini isteyince, antlaşma yapılmaktan vazgeçilmiştir. Bu gelişmelerin sonrasında Doğu Cephesi komutanı Kazım Karabekir Misak-ı Milli sınırlarında olan Kars, Sarıkamış, Ardahan, Batum, Artvin ve Iğdır'ı alarak, Gümrü'yü işgal etmiştir. Bunun üzerine 22 Kasım 1920 tarihinde Gümrü'de barış görüşmeleri başlatılmıştır. TBMM ile Ermenistan arasında imzalanan antlaşma neticesinde, doğuda devam eden harekat sona ermiş oldu.

Gümrü Antlaşması

 

Gümrü antlaşmasına göre alınan kararlar

  • Kars ve çevresi TBMM'ye geri verilecektir.
  • Ermenistan'ın TBMM aleyhine diğer ülkelerle yaptığı antlaşmalar kaldırılacaktır.
  • Doğu sınırı Aras nehrinden Çıldır gölüne kadar uzanacak şekilde çizilmiştir.
  • TBMM çıkarlarına aykırı olan Sevr antlaşması gibi antlaşmaları Ermenistan'da kabul etmeyecektir.
  • TBMM ve Ermenistan sınırlarında yaşayan iki devletin vatandaşları, herkesle eşit haklara sahip olacaktı.
  • İki devlet arasında en kısa sürede diplomatik ilişkiler başlayacak, iletişim ağları kurulacaktır.
  • TBMM koruyuculuğunda olan Nahçıvan ve İtur kendi kaderlerini tayin edeceklerdir.
  • Ermenistan zor duruma düşer, saldırıya uğrarsa, TBMM askeri yardımda bulunacaktır.
  • Ermenistan'ın silah ithal etmesi yasaklanmıştır.
  • İki devlet birbirine savaş tazminatı ödemek zorunda bırakılmayacaktı.
  • Ermeni ordusunun antlaşmada belirlenen sayıda olması halinde, Türk ordusu Ermeni topraklarını boşaltmayı kabul etmiştir.  

Antlaşmanın imzalanmasının ardından, Ermenistan Kızıl Ordu'nun işgaline uğramış ve Erivan bölgesinde Sovyet Ermeni Cumhuriyeti kurulmuştur. Yeni hükümetin kurulmasıyla Gümrü antlaşmasının onayı askıya alınmış, dolayısıyla yürürlüğe girmemiştir. Bölgede kazanılan zafer Doğu sınırlarının belirlenmesine katkıda bulunmuştur. 16 Mart 1921 tarihinde Moskova, 13 Ekim 1921 tarihinde ise Kars antlaşması imzalanarak, Türkiye ve Ermenistan sınırları belirlenmiştir. Gümrü antlaşmasının  önemi ise, TBMM hükümetinin imzalamış olduğu ilk antlaşma olmasındandır. 

Yayınlanma Tarihi : 04.02.2014 00:40:42





Gümrü Antlaşması Yorumları
İsminiz 
Yorumunuz 
Güvenlik 
 Kırmızı renk ile yazılan sayıyı girin
   

4 Yorum Yapılmış "Gümrü Antlaşması"

Ayan

Cevap Sayısı: 1
Sonuçları kararları oluyo zaten

2017-10-11 / Kullanıcı oyu: 4,5

moruQ

Cevap Sayısı: 0
sonuçları nerde ben mi körüm yoksa gerçekten yok mu

2017-08-03 / Kullanıcı oyu: 4,5

ömer

Cevap Sayısı: 0
güzel ama çok fazla maddesi varmış.

2016-12-01 / Kullanıcı oyu: 4,5

gizli

Cevap Sayısı: 0
çok güzellmiş yardımcı oldu bana...

2016-11-03 / Kullanıcı oyu: 4,5

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Latin Harflerinin Kabulü

Latin harflerinin kabulü, Türk tarihi açısından önemli bir olaydır. Atatürk, Türkçe'nin daha kolay okunması ve yazılması, eğitimin yaygınlaştırılması için harf değişikliğinin gerekli olduğunu düşünmüştü ve bunun için çalışmalar ya...

Atatürkün Ankaraya Gelişi

Atatürk’ün Ankara’ya gelişi, Türk milletinin tarihi açısından çok önemli bir yere sahiptir. Birinci Dünya Savaşı gerçekleştikten sonra Osmanlı Devleti bu büyük savaşta yenilgiye uğramış oldu. Bu yenilginin ardından Osmanlı Devl...

1921 Anayasası

1921 Anayasası, günümüzde Büyük Millet Meclisi Anayasası veya Teşkilat-ı Esasiye Kanunu olarak adlandırılmaktadır. Türk tarihi açısından bu kanun önemli bir öneme sahiptir. Türk Cumhuriyet'inin ilk anayasası olarak bilinmektedi...

Amasya Tamimi

Amasya Tamimi, tam bağımsız ve ulusal egemenliğe dayanan yeni Türkiye Cumhuriyetinin temellerini oluşturan ilk belge olması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti açısından önemi büyüktür. 21 Haziran 1919 günü Amasya'da Saraydüzü Kışlası'n...

İstanbulun Kurtuluşu

İstanbul'un Kurtuluşu, dünyada eşi benzeri olmayan en güzel kentlerden biri olan İstanbul 29 Mayıs 1453 tarihinde dönemin Osmanlı İmparatorluğu Padişahı Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedildi. Osmanlıların, Bizans İmparatorluğu...

Halifeliğin Kaldırılması

Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), Osmanlı Hanedanı elinde bulunan halifelik sıfatının yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti tarafından kaldırılması olayıdır. Devletin laikleştirilmesi konusunda atılan en önemli adımdır. Halife sö...

Tekalifi Milliye Emirleri

Tekalifi Milliye Emirleri, Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktalarından biridir. Onun öncesinde 10 Temmuz 1921'de birliklerimizin eksik hareket kabiliyeti nedeniyle Yunan ordusunun başarısıyla Kütahya-Eskişehir Muharebesi kaybedildi. 1...

Misakı Milli

Misak-ı Milli, Kurtuluş savaşının siyasi manifestosu olan son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 28 Ocak 1920 tarihinde alınan ve Türkiye'nin kabul edebileceği barış koşullarındaki kırmızı çizgilerini belirten altı maddelik bildir...

Balkan Antantı

Balkan Atlantı, 9 Şubat 1934 yılında imzalanmıştır. Türk Devlet’i Lozan Antlaşması sonrası Balkanlarda yer alan devletlerle arasındaki ilişkiyi düzeltmek ve önemli gelişmeler yapmak için ikili birçok devletle antlaşma yapmıştır...

Tbmm Açılması

Türkiye Büyük Millet Meclisi, İtilaf Devletlerinin işgaline direniş gösteren Türk milletinin oluşturduğu irade ile 23 Nisan 1920'de kurulan ve Türk milletinin verdiği anayasa yetkisiyle yasama görevi yapan Türkiye Cumhuriyetinin a...












#



Gizlilik İlkeleri | Güvenlik İlkeleri | İletişim | Site Haritası |RSS Kaynağı| Yardım Forumları

Kurtuluş Savaşı, Sitede yer alan grafiklerin tüm hakları saklıdır. Kopyalayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Sitede yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.

DMCA.com

Kasım - 2017